Op deze pagina
- 1.Welke grondslag past als iemand zelf om contact vraagt?
- 2.Wat moet je mensen vertellen bij het formulier?
- 3.Is een WhatsApp-bericht aan een lead spam?
- 4.Wat eist WhatsApp zelf?
- 5.Hoe regel je afmelden?
- 6.Heb je een verwerkersovereenkomst nodig?
- 7.Hoe lang mag je leadgegevens bewaren?
- 8.Welke rol spelen Meta en WhatsApp?
- 9.En in België?
- 10.Checklist: zo benader je leads netjes via WhatsApp
Een lead is iemand die je formulier invulde, op Facebook, Instagram of je website. Wil je die persoon via WhatsApp benaderen? Dan heb je met drie soorten regels te maken.
- De AVG gaat over het gebruik van persoonsgegevens, zoals naam en telefoonnummer.
- De Telecommunicatiewet gaat over reclame via elektronische berichten, zoals e-mail en WhatsApp.
- WhatsApp heeft eigen regels voor bedrijven die berichten sturen.
Welke grondslag past als iemand zelf om contact vraagt?
Volgens de AVG mag je persoonsgegevens alleen gebruiken met een grondslag. Dat is een geldige reden uit artikel 6 van de AVG.3 Je kiest die zelf, voordat je begint. En je kiest per doel een aparte grondslag.4 Bij leads uit een formulier komen er drie in beeld.
| Grondslag | Wat het inhoudt | Kan passen bij een lead als | Let op |
|---|---|---|---|
| Overeenkomst (artikel 6, lid 1, onder b) | Nodig voor een overeenkomst, of voor stappen die de lead zelf vraagt voordat er een overeenkomst is. | Iemand vraagt zelf een offerte, afspraak, proefles of intake aan. | Gebruik alleen gegevens die nodig zijn voor die aanvraag. |
| Gerechtvaardigd belang (onder f) | Je hebt een eigen, concreet belang en de belangen van de lead wegen niet zwaarder. | Iemand toont interesse zonder concrete aanvraag, zoals bij een brochure. | Drie voorwaarden toetsen en de afweging vastleggen. De lead kan bezwaar maken. |
| Toestemming (onder a) | De lead zegt vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig ja. | Je wilt meer doen dan de aanvraag afhandelen, zoals een nieuwsbrief sturen. | Geen vooraf aangevinkt vakje. Intrekken moet even makkelijk zijn als geven. |
De grondslag overeenkomst klinkt alsof er al een contract moet zijn. Dat hoeft niet. De AVG noemt ook stappen die je op verzoek van iemand zet, voordat er een overeenkomst is.3 De AP geeft als voorbeeld dat je op verzoek een offerte opstelt.1 Een lead die zelf om een offerte of afspraak vraagt, past daar vaak bij.
Toestemming lijkt de veiligste keuze. Toch raadt de AP af om die voor de zekerheid overal te vragen. Weigert iemand, of trekt hij zijn toestemming later in? Dan mag je de gegevens niet meer gebruiken.4
Gerechtvaardigd belang vraagt meer huiswerk. Je toetst drie dingen. Is het belang echt? Is het gebruik van de gegevens nodig? En wegen de belangen van de lead niet zwaarder?1 Daarbij telt wat iemand redelijkerwijs mag verwachten.3
En als iemand alleen een brochure vraagt?
Dan is het minder duidelijk. Een brochure is minder direct een stap naar een overeenkomst dan een offerte. Gerechtvaardigd belang kan passen, met een afweging die je vastlegt.1 Noem dan in je privacyverklaring welk belang je hebt.3 En blijf in je berichten bij de brochure.
Wat moet je mensen vertellen bij het formulier?
Verzamel je gegevens bij de persoon zelf? Dan moet je hem op dat moment informeren. Dat staat in artikel 13 van de AVG.3 Het gaat onder meer om deze punten:
- Wie je bent en hoe mensen je bereiken.
- Waarvoor je de gegevens gebruikt en op welke grondslag.
- Welk belang je hebt, als je kiest voor gerechtvaardigd belang.
- Wie de gegevens ontvangt, zoals een dienst die namens jou berichten stuurt.
- Of gegevens buiten de EU gaan, en op welke basis.
- Hoe lang je de gegevens bewaart.
- Welke rechten mensen hebben, zoals inzage, verwijderen en bezwaar. En dat ze kunnen klagen bij de AP.
Op een websiteformulier is een duidelijke verwijzing naar je online privacyverklaring genoeg.5 Een expresformulier van Meta, het leadformulier in Facebook en Instagram, vraagt meer. Meta wil daar een korte kennisgeving. Daarin zeg je waarom je de gegevens verzamelt en hoe je ze gebruikt of deelt. Daarna mag je de gegevens alleen gebruiken voor de doelen die je daar noemt.6
Kant-en-klare teksten vind je bij opt-in tekst voor je leadformulier.
Is een WhatsApp-bericht aan een lead spam?
De Telecommunicatiewet verbiedt ongevraagde elektronische berichten voor commerciële, ideële of charitatieve doelen. Het mag wel als je kunt aantonen dat de ontvanger vooraf toestemming gaf.8 Een elektronisch bericht is in de wet onder meer een tekst-, spraak- of beeldbericht via een openbaar netwerk.9 De ACM, de toezichthouder, noemt WhatsApp er uitdrukkelijk bij.
Voorkom spam als u reclame maakt via e-mail, whatsappjes of andere elektronische berichten.
Volgens de ACM is een bericht spam als het aan vier voorwaarden voldoet. Het is een elektronisch bericht, zoals een appje. Het maakt reclame. Het is direct aan jou gestuurd. En je gaf er geen toestemming voor.10
Een bericht dat alleen de aanvraag afhandelt die iemand net zelf deed, is in de gewone zin geen reclame. Maar de wet en de ACM trekken geen scherpe grens tussen opvolgen en werven. Noem je een actie of een ander product, dan schuif je al snel richting reclame. Daarom raden we twee dingen aan.
- 1Zet in je formulier dat je via WhatsApp contact opneemt over de aanvraag. Dan weet de lead wat er komt, en kiest hij daar bewust voor.
- 2Houd je berichten bij die aanvraag. Bij leadadvertenties vraagt Meta dat ook.7 Voor aanbiedingen, nieuws of andere producten vraag je apart toestemming.
Die aparte toestemming geeft iemand bewust. Dus niet via een vooraf aangevinkt hokje, onder druk of via je algemene voorwaarden. De keuze moet duidelijk over reclame gaan. En je moet de toestemming tot 5 jaar na verzending kunnen bewijzen.2
De wet kent een uitzondering voor bestaande klanten. Maar een nieuwe lead heeft meestal nog niets bij je gekocht.8 Stuur je wel reclame? Dan staat in elk bericht namens wie het komt en waar iemand kan stoppen.8
En als je de lead daarna belt?
Sinds 1 juli 2026 gelden strengere regels voor telemarketing. Consumenten en kleine ondernemers mag je alleen nog bellen met een commercieel aanbod als ze vooraf uitdrukkelijk toestemming gaven. Dat geldt nu ook voor bestaande klanten. Alleen goede doelen, goededoelenloterijen en uitgevers van kranten en tijdschriften mogen hun klanten en oud-klanten nog bellen.11
De ACM wil dat zo'n toestemming specifiek en persoonlijk is, duidelijk vastgelegd en te koppelen aan wie je belt.12 De wet gaat over ongevraagde communicatie.8 Of een telefoontje over iemands eigen aanvraag daaronder valt, zegt de wet niet met zoveel woorden. Noem bellen daarom ook in je formuliertekst, en bewaar die tekst.
Wat eist WhatsApp zelf?
Volgens het beleid van WhatsApp mag je iemand alleen benaderen als die persoon je zijn telefoonnummer of gebruikersnaam gaf. Daarnaast heb je een opt-in nodig.13 Een opt-in is een bevestiging dat iemand berichten of telefoontjes van jou wil krijgen. Hoe je die vraagt, bepaal je zelf, binnen de wet.13
Volgens Meta mag de opt-in algemeen zijn. Hij hoeft WhatsApp niet apart te noemen, zolang je je aan de lokale wet houdt. Wel moet duidelijk zijn dat iemand kiest voor contact met jouw bedrijf. En de naam van dat bedrijf moet erbij staan.14 Noem WhatsApp toch. Meta raadt aan dat mensen de berichten verwachten die ze krijgen.14
Stuurt een dienst de berichten namens jou, vanaf een eigen WhatsApp-account? Noem die dienst dan ook in je formuliertekst. Zo weet de lead van wie het eerste bericht komt.
Let op: deze opt-in is iets anders dan toestemming als grondslag onder de AVG. Je hebt allebei nodig, een grondslag en een opt-in.
Op het WhatsApp Business Platform begin je een gesprek met een goedgekeurd sjabloonbericht, een template.13 Hoe je dat schrijft, lees je bij templates voor het eerste WhatsApp-bericht.
Hoe regel je afmelden?
- 1
Noem het recht van bezwaar meteen
Gebruik je gegevens op basis van gerechtvaardigd belang, of voor direct marketing? Direct marketing is reclame die je rechtstreeks aan iemand stuurt. Wijs mensen dan uiterlijk bij het eerste contact op hun recht van bezwaar. Doe dat duidelijk en apart van andere informatie.3
- 2
- 3
- 4
Onthoud wie stopte
Houd een stoplijst bij. Anders krijgt iemand via een nieuwe campagne toch weer een bericht. In Bink krijgt wie 'stop' typt nooit meer een bericht van Bink.
Heb je een verwerkersovereenkomst nodig?
Jij bent de verwerkingsverantwoordelijke. Dat betekent: jij bepaalt waarom en hoe gegevens worden gebruikt. Verwerkt een ander bedrijf gegevens voor je, zoals een bureau of een tool voor leadopvolging? Dan is dat een verwerker. Jullie hebben dan een schriftelijke verwerkersovereenkomst nodig.3
Ontbreekt die, dan zijn volgens de AP beide partijen in overtreding. In de overeenkomst staat onder meer dat de verwerker alleen op jouw instructies werkt. Ook staat erin hoe hij beveiligt, welke andere partijen (subverwerkers) hij inschakelt en dat hij de gegevens na afloop verwijdert.15
Voor Bink sluit Big Thinkers een verwerkersovereenkomst met je af.
Hoe lang mag je leadgegevens bewaren?
Niet langer dan nodig voor het doel.3 Een vaste termijn noemt de wet niet. Je bepaalt die zelf en legt hem vast, met je onderbouwing. Zet hem ook in je privacyverklaring. Is de termijn voorbij, dan vernietig je de gegevens of maak je ze anoniem.16
Past iemand niet of reageert hij niet, dan heb je de gegevens snel niet meer nodig. Bewijs van toestemming voor reclame bewaar je wel langer: tot 5 jaar na verzending.2 Voor sollicitanten zijn er aparte richtlijnen: zie bewaartermijn van sollicitantgegevens.
In Bink bepaal je zelf de bewaartermijn. Automatisch wissen na die termijn kun je aanzetten. Standaard staat dat uit.
Welke rol spelen Meta en WhatsApp?
Bij leadadvertenties zijn Meta en jij allebei verwerkingsverantwoordelijke. Jullie zijn dus allebei verantwoordelijk voor de informatie aan de lead en voor een grondslag.17 Gebruik je de gegevens voor iets anders dan de dienst achter de knop in je advertentie? Dan moet je zo nodig toestemming vragen. De gegevens verkopen mag nooit.18
Op het WhatsApp Business Platform werkt WhatsApp als verwerker voor jouw bedrijf, voor zover de zakelijke voorwaarden dat bepalen.19 WhatsApp Ireland geeft Europese gegevens door aan WhatsApp LLC en Meta Platforms in de VS. Zo'n doorgifte betekent dat gegevens naar een land buiten de EU gaan. WhatsApp gebruikt daarvoor het EU-VS Data Privacy Framework.20
In juli 2023 nam de Europese Commissie daarover een besluit. Volgens dat besluit bieden de VS een passend beschermingsniveau aan organisaties op de lijst van het framework.21 De AP raadt aan te controleren of een organisatie meedoet, en of jouw product eronder valt.22 Noem doorgifte buiten de EU hoe dan ook in je privacyverklaring.3
Bij Bink staan de gegevens in een database in de EU. De berichten lopen via de officiële WhatsApp Business-koppeling, via Twilio.
En in België?
De AVG geldt ook in België. Volgens de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) zijn toestemming en gerechtvaardigd belang bij direct marketing de gebruikelijke grondslagen. Bij gerechtvaardigd belang wijs je mensen vanaf het eerste contact op hun recht van bezwaar.23
Let op: de GBA gebruikt een brede definitie van direct marketing. Ook communicatie waar iemand zelf om vroeg, kan eronder vallen als die iets promoot of verkoopt.24 Daarnaast heeft België eigen regels voor ongevraagde elektronische en telefonische communicatie, in het Wetboek van economisch recht. Die gelden naast de AVG.25 Meer lees je bij leads opvolgen via WhatsApp in België.
Checklist: zo benader je leads netjes via WhatsApp
Veelgestelde vragen
Heb ik altijd toestemming nodig om een lead te appen?
Niet altijd. Bij een offerte op verzoek kan de grondslag overeenkomst passen.1 Wel vraagt WhatsApp een opt-in: een bevestiging dat iemand berichten van je wil krijgen.13 Zet daarom in je formulier dat je via WhatsApp contact opneemt over de aanvraag.
Mag ik een lead appen die alleen een brochure wilde?
Meestal wel, als je bij de brochure blijft en dat in je formulier aankondigt. Gerechtvaardigd belang kan dan de grondslag zijn, met een afweging die je vastlegt.1 Voor aanbiedingen daarna vraag je apart toestemming.2
Mag ik leads later een nieuwsbrief of aanbieding sturen?
Alleen met aparte toestemming. De uitzondering is iemand die al klant bij je is, voor gelijksoortige producten.8 De ACM wil dat iemand bewust koos en dat de keuze duidelijk over reclame ging. Een vooraf aangevinkt vakje telt niet.2
Bronnen
Elke bewering met een nummer verwijst hiernaar. Bijgewerkt 6 november 2026.
- 1Autoriteit Persoonsgegevens, Grondslagen AVG uitgelegd (16 september 2026)
- 2Autoriteit Consument & Markt, Spam voorkomen in uw reclame (6 november 2026)
- 3EUR-Lex, Publicatieblad van de Europese Unie, Algemene verordening gegevensbescherming (Verordening (EU) 2016/679) (27 april 2016)
- 4Autoriteit Persoonsgegevens, Stap 2: Bepaal of u deze gegevens mag gebruiken (6 november 2026)
- 5Autoriteit Persoonsgegevens, Recht op informatie (17 september 2026)
- 6Meta Helpcentrum voor bedrijven, Voorbeelden van afdoende opvallende kennisgevingen in leadadvertenties met expresformulier (6 november 2026)
- 7Meta Helpcentrum voor bedrijven, Aanbevelingen en vereisten voor leadadvertenties met expresformulieren (6 november 2026)
- 8wetten.overheid.nl, Telecommunicatiewet, artikel 11.7 (tekst geldend vanaf 15 augustus 2026) (6 november 2026)
- 9wetten.overheid.nl, Telecommunicatiewet, artikel 11.1 (begripsbepalingen) (6 november 2026)
- 10ACM ConsuWijzer, Spam: wanneer is een bericht spam? (6 november 2026)
- 11Autoriteit Consument & Markt, Vanaf 1 juli strengere regels voor telemarketing: alleen nog maar als klant toestemming heeft gegeven (25 juni 2026)
- 12Autoriteit Consument & Markt, ACM waarschuwt: telefonische verkopers moeten expliciete toestemming kunnen bewijzen (29 juni 2022)
- 13WhatsApp, WhatsApp Business Messaging Policy (23 september 2026)
- 14Meta for Developers, Get opt-in for WhatsApp (16 juni 2026)
- 15Autoriteit Persoonsgegevens, Verwerkersovereenkomst (11 november 2025)
- 16Autoriteit Persoonsgegevens, Bewaren van persoonsgegevens (30 december 2024)
- 17Meta Helpcentrum voor bedrijven, Informatie over beveiliging en Voorwaarden voor leadadvertenties (6 november 2026)
- 18Meta, Voorwaarden voor leadadvertenties (10 oktober 2025)
- 19WhatsApp, Voorwaarden voor gegevensverwerking van WhatsApp (WhatsApp Business Data Processing Terms) (22 augustus 2025)
- 20WhatsApp, Addendum voor gegevensdoorgifte van WhatsApp Business (Business Data Transfer Addendum) (16 februari 2024)
- 21EUR-Lex, Europese Commissie, Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/1795 inzake het EU-VS-kader voor gegevensbescherming (10 juli 2023)
- 22Autoriteit Persoonsgegevens, Doorgifte persoonsgegevens naar de VS (6 november 2026)
- 23Gegevensbeschermingsautoriteit, Direct marketing en rechtsgronden voor uw verwerkingen (6 november 2026)
- 24Gegevensbeschermingsautoriteit, Wat wordt verstaan onder direct marketing? (6 november 2026)
- 25Gegevensbeschermingsautoriteit, De AVG, een fundamenteel instrument (6 november 2026)